{"id":864,"date":"2025-05-06T12:57:32","date_gmt":"2025-05-06T09:57:32","guid":{"rendered":"https:\/\/oyunilematematik.com\/?p=864"},"modified":"2025-05-06T12:57:33","modified_gmt":"2025-05-06T09:57:33","slug":"cocuklarda-empati-becerisinin-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oyunilematematik.com\/?p=864","title":{"rendered":"\u00c7ocuklarda empati becerisinin \u00f6nemi"},"content":{"rendered":"

Empati nedir?<\/strong><\/p>

Sosyal ve duygusal geli\u015fimle ilgili bir mesele olan empatinin literat\u00fcrdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131daki ki\u015finin ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu durumla ilgili uyumlanma demek. Yani bir durum kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011fu gibi ki\u015finin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ya da hissetti\u011fini anlama \u00e7abas\u0131 de\u011fil, uyumlanabilme becerisini geli\u015ftirebilmek. K\u0131sacas\u0131, benzer ya da yak\u0131n bir durumla e\u015fle\u015ftirebilme durumu. \u00d6rne\u011fin, eli kesilen birinin ac\u0131s\u0131n\u0131 hissetmek i\u00e7in ki\u015finin elinin kesilmesi de\u011fil de elini ac\u0131tacak ba\u015fka bir deneyim ile uyumlanmas\u0131 yak\u0131n bir deneyim ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 k\u0131saca.<\/p>

\u00c7ocuklarda empati yetene\u011fi ne zaman geli\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor?<\/strong><\/p>

Empati duygusu asl\u0131nda bebeklik d\u00f6neminde ba\u015fl\u0131yor ve bebeklik d\u00f6neminden itibaren, bir-iki ya\u015f, ilk \u00e7ocukluk denilen \u00fc\u00e7-d\u00f6rt-be\u015f ya\u015flar\u0131nda asl\u0131nda bebekler ve \u00e7ocuklar duygulara tepki veriyorlar. Kar\u015f\u0131daki ki\u015filerin ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyerek anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve bu \u00f6\u011frenilen bir s\u00fcre\u00e7 olarak ilerliyor. \u00d6rne\u011fin, annenin a\u011flamas\u0131 ya da ba\u015fka bir arkada\u015f\u0131n\u0131n a\u011flamas\u0131 \u00e7ocu\u011fun a\u011flama davran\u0131\u015f\u0131 ile ilgili fikir edinmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor. Empati s\u00fcrecinin \u00e7ocuk taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in \u00e7ocu\u011fun bili\u015fsel ve zihinsel geli\u015fiminde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n duygular\u0131n\u0131 anlayabilmeyle ilgili zihninde bir de\u011fi\u015fiklik ge\u00e7irmesi gerekiyor. Uyumlanma denilen bu k\u0131s\u0131m asl\u0131nda be\u015f-alt\u0131 ya\u015flar\u0131na harekete ge\u00e7en ama yedi-sekiz-dokuz ya\u015flar\u0131nda korunumla birlikte yani idrak etme, kendi deneyimleri ile kar\u015f\u0131daki deneyimleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma becerisinin olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te bir beklenti olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>

\"\"Empatinin \u00e7ocuk geli\u015fiminde \u00f6nemi nedir?<\/strong><\/p>

Burada anne ve baban\u0131n ileti\u015fim kurmas\u0131, a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Empati dedi\u011fimiz kar\u015f\u0131daki ki\u015finin duygular\u0131na ve davran\u0131\u015flar\u0131na uyumlanma s\u00fcreci, yani zihnen uyumlanma, zihnimizi kar\u015f\u0131daki ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duyguya yak\u0131n bir seviyeye getirebilme becerisi. Bu becerinin geli\u015fmesi noktas\u0131nda ebeveynlerin ileti\u015fim tarz\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Literat\u00fcr de \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: \u00c7ocuklar bu d\u00f6nemde ben merkezci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, zihinsel yap\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 anlamland\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinde problemler ya\u015fayabiliyorlar. Bu durum \u00e7ocuklar\u0131n zihinsel kapasite \u00f6zellikleri ve genetik olarak t\u00fcm \u00e7ocuklarda y\u00fcr\u00fcme, ko\u015fma gibi zaman i\u00e7erisinde geli\u015fiyor.<\/p>

\u00c7ocuklar daima erken y\u0131llarda olaylara kendi taraf\u0131ndan bakarlar. Bunun da bir testi bulunuyor: \u2018Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 alma testi\u2019. Bu teste, \u00e7ocu\u011fun \u00f6n\u00fcne \u00fc\u00e7 tane da\u011f resmi konuluyor. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler da\u011f\u0131n \u00f6nden \u00fc\u00e7 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u015feklindedir. Daha sonra kar\u015f\u0131 tarafa bir oyuncak konulur (bebek, ay\u0131c\u0131k vb.) ve \u00e7ocuktan bunlar\u0131n etraf\u0131nda dolanmas\u0131 istenir. \u00c7ocu\u011fa hem kendi hem de oyunca\u011f\u0131 taraf\u0131ndan da\u011flar nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor diye sorulur. Bu \u00e7al\u0131\u015fma 4-5 ya\u015flar\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocuklar y\u00fczde 90 oran\u0131nda kendi \u00f6n\u00fcnde ne g\u00f6r\u00fcyorsa onu se\u00e7er. 9-10 ya\u015f\u0131nda ise oyuncak bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyor ben bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum diye a\u00e7\u0131klama yapar. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 alma testi \u00e7ok rahatl\u0131kla kar\u015f\u0131daki ki\u015finin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 anlayabilme becerisinde do\u011fru tespitlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.\"\"<\/p>

\u00c7ocuklarda empati yetene\u011fini geli\u015ftirmek i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>

* \u00c7ocuklar\u0131n duygular\u0131 oldu\u011funun fark\u0131nda olunmal\u0131.<\/p>

* \u00c7ocuklarla ileti\u015fim halinde olunmal\u0131.<\/p>

* Duyarl\u0131 ileti\u015fim tekni\u011fi kullan\u0131lmal\u0131.<\/p>

* Arkada\u015flar\u0131 ile olan ileti\u015fimine m\u00fcdahalede bulunulmamal\u0131.<\/p>

* Rol model olunmal\u0131.<\/p>

* \u00d6zellikle erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde empati yetene\u011fi i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zl\u0131k g\u00f6sterilememeli, 5-6 ya\u015ftan sonra takip ederek, a\u00e7\u0131klama yap\u0131larak, sezgisel olarak duygular\u0131 ve ileti\u015fim s\u00fcre\u00e7lerini anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak bir tarz benimsenmeli.<\/p>

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Empati nedir? Sosyal ve duygusal geli\u015fimle ilgili bir mesele olan empatinin literat\u00fcrdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131daki ki\u015finin ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu durumla ilgili uyumlanma demek. Yani bir durum kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011fu gibi ki\u015finin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ya da hissetti\u011fini anlama \u00e7abas\u0131 de\u011fil, uyumlanabilme becerisini geli\u015ftirebilmek. K\u0131sacas\u0131, benzer ya da yak\u0131n bir durumla e\u015fle\u015ftirebilme durumu. \u00d6rne\u011fin, eli kesilen birinin ac\u0131s\u0131n\u0131 hissetmek i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":865,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=864"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":866,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/864\/revisions\/866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oyunilematematik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}